Smak Czasu

Śladami Apicjusza…

Każdy kto kocha kuchnię musi kiedyś odkryć Apicjusza! Ja właśnie go odkrywam (czego trochę się wstydzę bo jako archeolog powinienem był chyba odkryć go wcześniej…:)) i pewnie jeszcze długo będę pod jego wrażeniem. Rzymski kucharz i sybaryta, z czasów końca republiki, pozostawił nam całkiem pokaźny zbiór informacji przepisów, z których śmiało można korzystać choć niektóre składniki trudno będzie dziś zdobyć :).

Trzeba wam bowiem wiedzieć, że choć to oczywiście nie Rzymianie wymyślili kucharski fach i nie oni pierwsi tworzyli księgi z przepisami i poradami kuchennymi, to właśnie dzięki ich aktywności wiemy o starożytnym kuchennym rzemiośle najwięcej. Niestety nie przetrwały do naszych czasów greckie dzieła kulinarne, choć jak wiemy właśnie od Rzymian, było ich całkiem sporo. Grecką sztuką kuchenną zajmiemy się jednak kiedy indziej. Wróćmy do Apicjusza.

350px-apicius1709frMarcus Gavius czyli Apicjusz to domniemany autor dzieła O sztuce kulinarnej ksiąg dziesięć (łac. De re coquinaria libri decem) czyli jednego z niewielu zachowanych podręczników kucharskich czasów starożytnych. Urodzony około 25 roku p.n.e. pozostawił nam niewiele informacji na swój temat, a i te które dotrwały do naszych czasów można by spokojnie nazwać bardziej skandalizującymi niż historycznymi. Przypisywano mu homoseksualny romans z prefektem pretorianów Sejanem, przyjaźń ze słynnym wodzem Druzusem, opisywano jego monstrualny, odziedziczony po przodkach majątek, który miał przepuścić na kuchenne ekstrawagancje i biesiady. Niezbyt chyba lubiący go Seneka opisał jego rzekomo smutny koniec. Apicjusz miał popełnić samobójstwo nie mogąc znieść upokorzenia biedy, w którą uprzednio sam się wpędził. Jego dzieło O sztuce… znamy z późniejszego przekazu pochodzącego z IV-V wieku n.e. zaś pierwszy manuskrypt pochodzi dopiero z wieku IX. Nie wiemy zatem czy było to dzieło kompletne czy raczej długo po śmierci Apicjusza zebrano jego przepisy i zachowane fragmenty innych utworów. Na to mogłyby wskazywać dziwne, nie pasujące do czasów Apicjusza nazwy niektórych potraw jak np. Conchicla Commodiana, która wzięła swoja nazwę od panującego w końcu II wieku n.e. cesarza Kommodusa. Wiemy za to z relacji współczesnych Apicjuszowi, że był autorem kilku innych ksiąg takich jak słynne dzieło o sosach.

Niewątpliwym jest jednak jego wkład w rozwój sztuki kulinarnej i wiele inspiracji jakie stały się za jego sprawą udziałem jego następców na kuchennym tronie. Wiele z jego porad czy przepisów jest nadal aktualnych i pokazuje znaczną wiedzę nie tylko kucharską, ale i dietetyczną jaką dysponował Apicjusz i inni specjaliści sztuki kucharskiej przełomu er.

Do Apicjusza i jego kuchennych pomysłów będziemy jeszcze wracać wielokrotnie. Dziś mogę wam jedyne zdradzić, że mój ulubiony fragment dzieła Apicjusza to Rozdział XI, Księgi VII (O potrawach wykwintnych), poświęcony słodyczom i potrawom z kwaśnego mleka… :)…

Share this Story
  • Śladami Apicjusza…

    Każdy kto kocha kuchnię musi kiedyś odkryć Apicjusza! Ja właśnie go odkrywam (czego trochę się wstydzę bo jako archeolog powinienem był ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • Tydzień Mózgu w Tychach!

    Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu – tym razem zapraszamy na cykl spotkań i wykładów, które po raz pierwszy ...
  • Ruszyła kolejna edycja konkursu na najlepsze książki popularnonaukowe!

    Ruszyła kolejna edycja konkursu MĄDRA KSIĄŻKA ROKU! Już 20 kwietnia ogłoszona zostanie lista nagrodzonych i wręczone zostaną statuetki Euklidesa dla najlepszych ...
  • Podkarpackie zmagania w dokumentach z KriegsArchiv

    Od dwóch lat trwają prace badawcze i dokumentacyjne projektu Karpackie Epizody Wielkiej Wojny, w ramach którego archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego badają ...
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Polska-Jordania: naukowa współpraca

    W ostatnich dniach czerwca 2016 Uniwersytet Jagielloński podpisał umowę o współpracy w dziedzinie archeologii z Uniwersytetem Jordańskim w Ammanie. Współpraca ta ...
  • Cracow Landscape Conference 2016 za nami!

    Właśnie zakończyła się pierwsza z cyklu Cracow Landscape Conference – międzynarodowych konferencji poświęconych badaniom i ochronie krajobrazu. Wzięło w niej udział ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Docs+Science 2016 właśnie wystartował!

    Właśnie wystartował niezwykły cykl pokazów filmów o nauce! Krakowski Festiwal Filmowy wraz z Fundacją dla AGH zapraszają na trzecią edycję pokazów ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • XVI edycja Festiwalu Nauki w Krakowie

    Uniwersytet Pedagogiczny jest po raz kolejny głównym organizatorem Festiwalu Nauki w Krakowie. Hasłem przewodnim XVI edycji jest Czas i przestrzeń, a ...
  • XII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

    Każda epoka ma swoich bohaterów. Ludzie o nich mówią, piszą i pamiętają, opiewają ich czyny, wznoszą pomniki, poświęcają im dzieła artystyczne, podziwiają i ...
Zobacz inne wpisy dr Piotr Kołodziejczyk
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Cesarskie farmy i ich niezwykłe winnice

    Archeolodzy z Uniwersytetu w Sheffield badają życie codzienne w „państwowym” czyli cesarskim majątku położonym w prowincjonalnej części imperium rzymskiego. To tam ...
  • Na królewskim szlaku

    Nie ma wątpliwości, że jednym z najważniejszych szlaków handlowych Bliskiego Wschodu była tzw. Droga Królewska. Miała ona kluczowe znaczenie dla kontaktów ...
  • Na kadzidlanym szlaku (1)

    Szlaki handlowe od zawsze stanowią „krwiobieg” ludzkiego bytowania na danym terenie. Obszar Bliskiego Wschodu w sposób szczególny jest nimi naznaczony. Odgrywały ...
  • Jak pierwsi Egipcjanie przechowywali swoje zapasy?

    Wygląda na to, że nasz tegoroczny wyjazd do Egiptu się odwlecze… Wykopaliska miały się rozpocząć w pierwszych dniach lutego a nie ...
  • Gulasze, sosy i buliony z najstarszej książki kucharskiej świata

    Książki kucharskie są nieodłącznym elementem dzisiejszej kuchni. Wielu „kuchennych celebrytów” wydaje swoje podręczniki gotowania lub książki z przepisami i recepturami. Który ...
  • Fitolity czyli od kiedy przyprawiamy…

    Czy wyobrażacie sobie gotowanie bez przypraw? Moją wyobraźnię przerasta to zdecydowanie… :). A jednak przyprawy nadające smak i zapach naszym potrawom, ...
  • Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

    Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie ...
  • Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

    Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. ...
  • Sierp – przyjaciel pierwszych rolników

    Sierp to narzędzie rolnicze i ogrodnicze powoli znikające z naszego świata. A w każdym razie ze świata Europejczyków. I choć w ...
  • Przy jordańskim stole – mansaf

    Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość ...
  • „Żeby kogo poznać w doli i w niedoli, trzeba z nim zjeść beczkę soli!”

    Sól jest jednym z najważniejszych kuchennych składników – znanym od tysięcy lat i cenionym dla swoich właściwości, wykorzystywanym nie tylko jako ...
Zobacz inne w kategorii Smak Czasu

Zobacz

Tydzień Mózgu w Tychach!

Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu ...

Inline
Inline