Smak Czasu

Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. Kilka dni temu opublikowano wyniki badań prowadzonych od 2010 roku przez chińskich naukowców, z których wynika że odnaleźli oni najstarsze ślady brzoskwiń i datowali je wstępnie na okres…pliocenu. Najstarsze znane nauce owoce drzewa brzoskwiniowego mają zatem co najmniej 2,5 miliona lat i były świadkiem kształtowania się świata naszych odległych przodków z gatunku Australopithecus!

Naukowcy z Xishuangbanna Tropical Botanical Garden dokonali odkrycia przypadkowo (tak w nauce bywa często!), podczas prac budowlanych prowadzonych w chińskim mieście Kunming w 2010 roku. Wyniki swoich analiz opublikowali dopiero teraz (możecie je przeczytać tutaj) ponieważ szukali odpowiednich metod do prawidłowego i precyzyjnego datowania swoich znalezisk. Okazało się bowiem, że powszechnie stosowane metody określania wieku artefaktów i ekofaktów, takie jak np. datowanie izotopem węgla C14 były nieskuteczne, ponieważ można je stosować jedynie do szczątków mających nie więcej niż 50 tysięcy lat. Z pomocą przyszła jednak geologia i dzięki wydatowaniu warstw, w których znaleziono skamieniałą brzoskwinię ustalono jej wiek. Wiek, który – przyznacie sami – zapiera dech w piersiach. To co najmniej 2,5 miliona lat (czasy pliocenu czyli drugiej epoki neogenu) czyli moment (sic!) gdy na terenie Afryki żyją nasi odlegli przodkowie z gatunku Australopiteków. Znalezione i opisane przez naukowców „brzoskwiniowe skamieniałości” wskazują na to, że ówczesne owoce były niewielkie (do 5 cm) i pomarszczone. Nie odpowiadałby zapewne naszym dzisiejszym „normom” :). Współczesna brzoskwinia jest bowiem efektem tysiącleci naturalnych i planowych przez człowieka mutacji i genetycznych zmian.

Chińska grafika z drzewem brzoskwiniowym

Znalezienie skamieniałości brzoskwini na terenie Chin nie powinno nas jednak dziwić ( a co najwyżej jego wiek) bowiem właściwie od zawsze łączono jej pochodzenie z tą właśnie częścią świata. Uważa się, że pierwotnie drzewa brzoskwiniowe (Prunus persica) rosły na terenie północno-zachodnich Chin i to tam zostały przez człowieka „udomowione” czyli przystosowane do świadomej i sterowanej uprawy. Oczywiście nie zrobił tego Australopitek a dopiero Homo sapiens, miliony lat po czasach Australopiteków.

Najstarsze archeologicznie rozpoznane ślady uprawy brzoskwiń znane są właśnie z Chin i są datowane na 2 tysiące lat p.n.e. Około tysiąca lat p.n.e. w chińskich manuskryptach drzewa brzoskwiniowe pojawiają się jako często opisywany i wymieniany element sztuki ogrodowej i kulinarnej. Do Europy brzoskwinie dotarły natomiast za czasów Aleksandra Wielkiego (druga połowa IV wieku p.n.e.), przywiezione zapewne przez jego podwładnych na tereny Persji skąd przedostały się do Grecji. Sprzyjał temu klimat – ciepły i słoneczny – który brzoskwinie lubią najbardziej. Wiemy, że brzoskwinie cenili sobie Rzymianie a szczególną popularnością ich uprawa cieszyła się w regionie Emilia-Romagna. Wskazują na to np. malowidła ze zniszczonego przez wybuch Wezuwiusza miasta Herkulanum, przedstawiające właśnie brzoskwiniowe drzewa. Kilka lat temu inny zespół badaczy odczytał kompletny genom brzoskwini i ustalił, że jej udomowienie nastąpiło między V a IV tysiącleciem p.n.e., właśnie na terenie Chin.

Historia brzoskwiń, jak dziś już wiemy, jest jednak znacznie starsza. Jak uważają badacze, którzy znaleźli skamieniałe owoce, mogły one służyć jako doskonale zdrowy i pożywny pokarm wykorzystywany przez żyjącego już na terenie Chin naszego nieco młodszego przodka z gatunku Homo erectus i były świadkami kolonizacji tego obszaru przez człowieka rozumnego w epoce plejstocenu. Drzewa brzoskwiniowe rosły więc na Ziemi na długo przed nami a w czasach historycznych zostały przez nas z sukcesem włączone do repertuaru uprawianych i cenionych roślin.

Następnym razem gdy na bazarowym straganie lub w sklepie zobaczycie kolorowe i pachnące owoce brzoskwiniowych drzew, wspomnijcie ich długą historię i okażcie im należny z racji wieku szacunek… :).

Share this Story
  • Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

    Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • Tydzień Mózgu w Tychach!

    Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu – tym razem zapraszamy na cykl spotkań i wykładów, które po raz pierwszy ...
  • Ruszyła kolejna edycja konkursu na najlepsze książki popularnonaukowe!

    Ruszyła kolejna edycja konkursu MĄDRA KSIĄŻKA ROKU! Już 20 kwietnia ogłoszona zostanie lista nagrodzonych i wręczone zostaną statuetki Euklidesa dla najlepszych ...
  • Podkarpackie zmagania w dokumentach z KriegsArchiv

    Od dwóch lat trwają prace badawcze i dokumentacyjne projektu Karpackie Epizody Wielkiej Wojny, w ramach którego archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego badają ...
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Polska-Jordania: naukowa współpraca

    W ostatnich dniach czerwca 2016 Uniwersytet Jagielloński podpisał umowę o współpracy w dziedzinie archeologii z Uniwersytetem Jordańskim w Ammanie. Współpraca ta ...
  • Cracow Landscape Conference 2016 za nami!

    Właśnie zakończyła się pierwsza z cyklu Cracow Landscape Conference – międzynarodowych konferencji poświęconych badaniom i ochronie krajobrazu. Wzięło w niej udział ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Docs+Science 2016 właśnie wystartował!

    Właśnie wystartował niezwykły cykl pokazów filmów o nauce! Krakowski Festiwal Filmowy wraz z Fundacją dla AGH zapraszają na trzecią edycję pokazów ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • XVI edycja Festiwalu Nauki w Krakowie

    Uniwersytet Pedagogiczny jest po raz kolejny głównym organizatorem Festiwalu Nauki w Krakowie. Hasłem przewodnim XVI edycji jest Czas i przestrzeń, a ...
  • XII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

    Każda epoka ma swoich bohaterów. Ludzie o nich mówią, piszą i pamiętają, opiewają ich czyny, wznoszą pomniki, poświęcają im dzieła artystyczne, podziwiają i ...
Zobacz inne wpisy dr Piotr Kołodziejczyk
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Cesarskie farmy i ich niezwykłe winnice

    Archeolodzy z Uniwersytetu w Sheffield badają życie codzienne w „państwowym” czyli cesarskim majątku położonym w prowincjonalnej części imperium rzymskiego. To tam ...
  • Na królewskim szlaku

    Nie ma wątpliwości, że jednym z najważniejszych szlaków handlowych Bliskiego Wschodu była tzw. Droga Królewska. Miała ona kluczowe znaczenie dla kontaktów ...
  • Na kadzidlanym szlaku (1)

    Szlaki handlowe od zawsze stanowią „krwiobieg” ludzkiego bytowania na danym terenie. Obszar Bliskiego Wschodu w sposób szczególny jest nimi naznaczony. Odgrywały ...
  • Jak pierwsi Egipcjanie przechowywali swoje zapasy?

    Wygląda na to, że nasz tegoroczny wyjazd do Egiptu się odwlecze… Wykopaliska miały się rozpocząć w pierwszych dniach lutego a nie ...
  • Gulasze, sosy i buliony z najstarszej książki kucharskiej świata

    Książki kucharskie są nieodłącznym elementem dzisiejszej kuchni. Wielu „kuchennych celebrytów” wydaje swoje podręczniki gotowania lub książki z przepisami i recepturami. Który ...
  • Fitolity czyli od kiedy przyprawiamy…

    Czy wyobrażacie sobie gotowanie bez przypraw? Moją wyobraźnię przerasta to zdecydowanie… :). A jednak przyprawy nadające smak i zapach naszym potrawom, ...
  • Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

    Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie ...
  • Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

    Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. ...
  • Sierp – przyjaciel pierwszych rolników

    Sierp to narzędzie rolnicze i ogrodnicze powoli znikające z naszego świata. A w każdym razie ze świata Europejczyków. I choć w ...
  • Przy jordańskim stole – mansaf

    Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość ...
  • „Żeby kogo poznać w doli i w niedoli, trzeba z nim zjeść beczkę soli!”

    Sól jest jednym z najważniejszych kuchennych składników – znanym od tysięcy lat i cenionym dla swoich właściwości, wykorzystywanym nie tylko jako ...
Zobacz inne w kategorii Smak Czasu

Zobacz

Tydzień Mózgu w Tychach!

Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu ...

Inline
Inline