Smak Czasu to popularnonaukowy blog o kulinarnej i gospodarczej przeszłości człowieka oraz o wypływającej z niej teraźniejszości. Blog poświęcony prehistorycznym i antycznym zwyczajom i tradycjom kulinarnym, dawnemu rolnictwu i hodowli oraz potrawom, przyprawom i miejscom z nimi związanym. To blog o smakach i zapachach, których już nie ma, i o tych które dzięki nauce możemy odkryć na nowo.

autor bloga: dr Piotr Kołodziejczyk – archeolog

Smak Czasu

W starym młynie…

Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w dawnych czasach. Młyny wodne związane są z nami już niemal 2 tysiące lat i wciąż mówią do nas szumem ...
Smak Czasu

Cesarskie farmy i ich niezwykłe winnice

Archeolodzy z Uniwersytetu w Sheffield badają życie codzienne w „państwowym” czyli cesarskim majątku położonym w prowincjonalnej części imperium rzymskiego. To tam tworzono wielkie latyfundia, produkujące żywność na potrzeby państwowych zamówień. Do tej pory niewiele było o nich wiadomo. Cesarze i ...
Smak Czasu

Na królewskim szlaku

Nie ma wątpliwości, że jednym z najważniejszych szlaków handlowych Bliskiego Wschodu była tzw. Droga Królewska. Miała ona kluczowe znaczenie dla kontaktów handlowych w starożytności i średniowieczu na tym terenie. Szlak ten miał swój początek w Egipcie i biegł przez półwysep ...
Smak Czasu

Na kadzidlanym szlaku (1)

Szlaki handlowe od zawsze stanowią „krwiobieg” ludzkiego bytowania na danym terenie. Obszar Bliskiego Wschodu w sposób szczególny jest nimi naznaczony. Odgrywały one w tej części świata rolę zasadniczą już od okresu neolitu, by w epoce brązu i żelaza a szczególnie ...
Smak Czasu

Gulasze, sosy i buliony z najstarszej książki kucharskiej świata

Książki kucharskie są nieodłącznym elementem dzisiejszej kuchni. Wielu „kuchennych celebrytów” wydaje swoje podręczniki gotowania lub książki z przepisami i recepturami. Który miłośnik kuchni choć raz nie zerknął do książek pięknej Nigelli Lawson czy przystojnego Jamiego Olivera, nie wspominając już o ...
Smak Czasu

Fitolity czyli od kiedy przyprawiamy…

Czy wyobrażacie sobie gotowanie bez przypraw? Moją wyobraźnię przerasta to zdecydowanie… :). A jednak przyprawy nadające smak i zapach naszym potrawom, kojarzące je z konkretnymi tradycjami kulinarnymi i sprowadzane często z odległych zakątków świata, są na tle historii ludzkości wynalazkiem ...
Smak Czasu

Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie pysznych potraw. To ich wspólne przyrządzanie! Wiedzą o tym doskonale mieszkańcy Turcji, którzy od pokoleń pielęgnują tradycje przyrządzania potrawy ...
Smak Czasu

Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. Kilka dni temu opublikowano wyniki badań prowadzonych od 2010 roku przez chińskich naukowców, z których wynika że odnaleźli oni ...
Smak Czasu

Sierp – przyjaciel pierwszych rolników

Sierp to narzędzie rolnicze i ogrodnicze powoli znikające z naszego świata. A w każdym razie ze świata Europejczyków. I choć w wielu miejscach na świecie (np. w egipskiej Delcie Nilu gdzie prowadzą wykopaliska archeolodzy z UJ) jest on nadal w ...
Smak Czasu

Przy jordańskim stole – mansaf

Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość jest w mocy gospodarza”. Gościnność i oddawanie honorów gościom objawia się tu bowiem nie tylko bogactwem pojawiających się na ...
Smak Czasu

Jak uczta to tylko w triklinium!

Nie od dziś wiadomo, że prawdziwa uczta wymaga oprócz znakomitych potraw również odpowiedniego towarzystwa i…wygodnego miejsca. Wiedzieli o tym doskonale już starożytni czego dowodów dostarczają nam nieustannie wykopaliska archeologiczne, prowadzone w różnych antycznych ośrodkach. Jednym z takich miejsc jest niewątpliwie ...
Smak Czasu

Chleb z Herkulanum i Pompei

Tragedia Pompei i Herkulanum (oraz miasteczka Stabie), która rozegrała się 24 sierpnia 79 roku n.e., kiedy to wybuchł wulkan Wezuwiusz była wydarzeniem niezwykłym i dramatycznym. Być może jednak gdyby nie ona nie bylibyśmy w stanie tak dogłębnie i ze szczegółami ...
Smak Czasu

„Ten, który należy do Pszczoły…”

Nikt z nas nie ma chyba wątpliwości co do wartości miodu i innych produktów pszczelich. Kilka dni temu w czasopiśmie Nature opublikowano wyniki badań, z których wynika dość jasno, że człowiek bardzo wcześnie zainteresował się owocami pszczelej pracy. Badania te ...
Smak Czasu

Ludzie w zbożu

Zboża (kukurydza, ryż, pszenica, jęczmień, sorgo, proso, owies, żyto, pszenżyto, miłka abisyńska, pszenica orkisz, czumiza) stanowią chyba najpopularniejszy element naszej diety. Świadomie lub nieświadomie zjadamy je w postaci pieczywa, ciast, makaronów, kasz i płatków, ale także np. oleju kukurydzanego, który ...
Smak Czasu

Śladami Apicjusza…

Każdy kto kocha kuchnię musi kiedyś odkryć Apicjusza! Ja właśnie go odkrywam (czego trochę się wstydzę bo jako archeolog powinienem był chyba odkryć go wcześniej…:)) i pewnie jeszcze długo będę pod jego wrażeniem. Rzymski kucharz i sybaryta, z czasów końca ...
Smak Czasu

Podpłomyk czyli co…?

Nie lubię gdy ktoś deprecjonuje proste i zacne potrawy, opisując je jako „prymitywne” czy „mało wyszukane”… Do takich poniewieranych często kulinarnych wynalazków ludzkości należą niewątpliwie podpłomyki czyli placki z mąki i wody z dodatkiem soli, wyrabiane przez naszych przodków zapewne ...
Smak Czasu

Wieczerza Wigilijna vs. strawa z Betlejem

Tradycja wigilijnej wieczerzy liczy sobie, zdaniem wielu badaczy ponad 1500 lat, i choć w Polsce upowszechniła się na dobre dopiero w XVIII wieku, jej miejsce na liście świątecznych rytuałów jest niepoślednie. Poprzedza ona właściwe święto chrześcijańskie, wprowadzone około połowy IV ...