Smak Czasu

Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie pysznych potraw. To ich wspólne przyrządzanie! Wiedzą o tym doskonale mieszkańcy Turcji, którzy od pokoleń pielęgnują tradycje przyrządzania potrawy o nazwie Keşkek. Kilka lat temu ginący niestety rytuał przyrządzania i spożywania Keşkeku został wpisany na listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego, by pamięć o jego integrującym znaczeniu nie zaginęła.

Miedziane kotły podczas gotowania potrawy

Keşkek (zwany także pod nazwą Kashkak lub Kashkek) to bardzo interesujące danie, pojawiające się przy specjalnych okazjach (wesela, obrzęd obrzezania lub święta religijne) głównie w kuchni tureckiej, ale także na terenie Iranu i niektórych wysp greckich (np. Lesbos czy Samos gdzie funkcjonuje pod nazwą κεσκέκ, κεσκέκι lub κισκέκ i jest także związana z tradycyjnym ubojem byka).

Samo danie nie wydaje się pozornie w wykonaniu specjalnie trudne, składa się bowiem głównie z ziaren pszenicy (rzadziej jęczmienia) i mięsa oraz dodatków. Jego najważniejszą i bezcenną cechą jest wspólne przyrządzanie – „społecznościowe” gotowanie tej niezwykłej potrawy. W przeddzień planowanej uroczystości odbywa się wspólne płukanie pszenicy, któremu towarzyszą także modlitwy. Opłukane ziarna są następnie uroczyście przenoszone do wielkiego, zazwyczaj kamiennego, moździerza a czynności tej towarzyszy muzyka i dźwięki takich instrumentów jak bęben davul i flet zurna. Następnie w moździerzu opłukane zboże jest rozdrabniane przez kilka osób, w stałym rytmie nadawanym przez instrumenty. Kolejnym etapem jest już gotowanie Keşkeku, które odbywa się zwykle na zewnątrz, najczęściej przy użyciu miedzianych kotłów. Do gotującej się w kotle potrawy dodaje się kolejno: przygotowaną wcześniej pszenicę, mięso (wołowina lub baranina), cebulę, przyprawy, wodę i oliwę. Proces gotowania trwa zazwyczaj przez całą noc. To jednak nie kończy wspólnotowego gotowania! Po upływie kilku godzin, zazwyczaj około południa, silni młodzi ludzie są wzywani do ubijania potrawy drewnianymi ubijakami. Całość tej ceremonii jest obserwowana przez mieszkańców, a muzyka, która dobywa się z fletu zurna daje obserwującym znak, że potrawa odpowiednio się zagęszcza. Pożądaną konsystencją jest lekko kleisty, ale nie kremowy charakter potrawy.

Keşkek gotowy !

Tradycja przyrządzania Keşkeku znana jest ze źródeł pisanych już w XV wieku. Jak łatwo się zorientować sama potrawa jest tu niejako pretekstem (skądinąd smacznym :)) do spotkania, do wspólnego spędzenia czasu i świętowania ważnych dla społeczności wydarzeń. Na przestrzeni wieków także wiele słów związanych z Keşkekiem, używanych podczas doboru ziaren pszenicy, udzielania błogosławieństw, modlitw i ceremonii przenoszenia zboża czy podczas przygotowań i samego gotowania potrawy, weszło do języka codziennego. Cała „procedura” przyrządzania potrawy obejmuje także odbywającą się przy tej okazji zabawę – przedstawienia teatralne i muzykę. Tradycja Keşkek jest łącznikiem między sąsiadującymi wioskami i rodzinami, a zasady przyrządzania potrawy są ściśle przestrzegane i przekazywane przez mistrzów kucharskich swoim uczniom.

Ciekawa wydaje się także sama historia tej potrawy. Niektórzy badacze wywodzą ją z przyrządzanej na terenie Iranu, w okresie od XVI do XVII wieku, potrawy kashk wykonywanej ze zboża, mięsa i mleka owczego, a następnie formowanej w porcje o różnych kształtach. Być może także perska nazwa podobnej potrawy kishk stała się poprzednikiem słowiańskiej nazwy kasza, którą znamy przecież doskonale :).

Naprawdę powinniśmy zazdrościć mieszkańcom Anatolii, Iranu i greckich wysp tradycji Keşkek. Może nie dla samej potrawy – bo przecież możemy ja przyrządzić w domowych warunkach – ale tego niezwykłego klimatu spotkania i zabawy, który jej towarzyszy. Trudno chyba w naszym świecie doświadczyć takiej bliskości i wspólnoty z sąsiadami czy nawet liczną i często rozsypaną po świecie rodziną. Wyobraźcie sobie jakże byłoby pięknie spędzić 2-3 dni na wspólnym gotowaniu, rozmowach i zabawie, a zakończyć ów czas wspaniałym, zdrowym i co najważniejsze wspólnie przygotowanym posiłkiem…

Zobaczcie jak się robi Keşkek (film by UNESCO)

 

 

Share this Story
  • Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

    Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • Tydzień Mózgu w Tychach!

    Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu – tym razem zapraszamy na cykl spotkań i wykładów, które po raz pierwszy ...
  • Ruszyła kolejna edycja konkursu na najlepsze książki popularnonaukowe!

    Ruszyła kolejna edycja konkursu MĄDRA KSIĄŻKA ROKU! Już 20 kwietnia ogłoszona zostanie lista nagrodzonych i wręczone zostaną statuetki Euklidesa dla najlepszych ...
  • Podkarpackie zmagania w dokumentach z KriegsArchiv

    Od dwóch lat trwają prace badawcze i dokumentacyjne projektu Karpackie Epizody Wielkiej Wojny, w ramach którego archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego badają ...
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Polska-Jordania: naukowa współpraca

    W ostatnich dniach czerwca 2016 Uniwersytet Jagielloński podpisał umowę o współpracy w dziedzinie archeologii z Uniwersytetem Jordańskim w Ammanie. Współpraca ta ...
  • Cracow Landscape Conference 2016 za nami!

    Właśnie zakończyła się pierwsza z cyklu Cracow Landscape Conference – międzynarodowych konferencji poświęconych badaniom i ochronie krajobrazu. Wzięło w niej udział ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Docs+Science 2016 właśnie wystartował!

    Właśnie wystartował niezwykły cykl pokazów filmów o nauce! Krakowski Festiwal Filmowy wraz z Fundacją dla AGH zapraszają na trzecią edycję pokazów ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • XVI edycja Festiwalu Nauki w Krakowie

    Uniwersytet Pedagogiczny jest po raz kolejny głównym organizatorem Festiwalu Nauki w Krakowie. Hasłem przewodnim XVI edycji jest Czas i przestrzeń, a ...
  • XII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

    Każda epoka ma swoich bohaterów. Ludzie o nich mówią, piszą i pamiętają, opiewają ich czyny, wznoszą pomniki, poświęcają im dzieła artystyczne, podziwiają i ...
Zobacz inne wpisy dr Piotr Kołodziejczyk
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Cesarskie farmy i ich niezwykłe winnice

    Archeolodzy z Uniwersytetu w Sheffield badają życie codzienne w „państwowym” czyli cesarskim majątku położonym w prowincjonalnej części imperium rzymskiego. To tam ...
  • Na królewskim szlaku

    Nie ma wątpliwości, że jednym z najważniejszych szlaków handlowych Bliskiego Wschodu była tzw. Droga Królewska. Miała ona kluczowe znaczenie dla kontaktów ...
  • Na kadzidlanym szlaku (1)

    Szlaki handlowe od zawsze stanowią „krwiobieg” ludzkiego bytowania na danym terenie. Obszar Bliskiego Wschodu w sposób szczególny jest nimi naznaczony. Odgrywały ...
  • Jak pierwsi Egipcjanie przechowywali swoje zapasy?

    Wygląda na to, że nasz tegoroczny wyjazd do Egiptu się odwlecze… Wykopaliska miały się rozpocząć w pierwszych dniach lutego a nie ...
  • Gulasze, sosy i buliony z najstarszej książki kucharskiej świata

    Książki kucharskie są nieodłącznym elementem dzisiejszej kuchni. Wielu „kuchennych celebrytów” wydaje swoje podręczniki gotowania lub książki z przepisami i recepturami. Który ...
  • Fitolity czyli od kiedy przyprawiamy…

    Czy wyobrażacie sobie gotowanie bez przypraw? Moją wyobraźnię przerasta to zdecydowanie… :). A jednak przyprawy nadające smak i zapach naszym potrawom, ...
  • Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

    Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie ...
  • Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

    Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. ...
  • Sierp – przyjaciel pierwszych rolników

    Sierp to narzędzie rolnicze i ogrodnicze powoli znikające z naszego świata. A w każdym razie ze świata Europejczyków. I choć w ...
  • Przy jordańskim stole – mansaf

    Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość ...
  • „Żeby kogo poznać w doli i w niedoli, trzeba z nim zjeść beczkę soli!”

    Sól jest jednym z najważniejszych kuchennych składników – znanym od tysięcy lat i cenionym dla swoich właściwości, wykorzystywanym nie tylko jako ...
Zobacz inne w kategorii Smak Czasu

Zobacz

Tydzień Mózgu w Tychach!

Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu ...

Inline
Inline