Przeszłość, Technologia

Odkryto najstarszy kamieniołom na Bliskim Wschodzie

Archeolodzy z Uniwersytetu w Jerozolimie odkryli w centralnym Izraelu najstarsze znane dotąd ślady wydobywania na dużą skalę surowców do produkcji narzędzi krzemiennych i kamiennych. Pochodzą one z okresu wczesnego neolitu (faza pre-ceramiczna) i są datowane na ok 9 tys. lat  p.n.e. Na wzgórzu Kaizer zbadano ślady pozostawione w skałach przez neolitycznych górników, będące dowodem na wydobywanie w tym miejscu krzemienia i wapienia.

W pracy naukowej opublikowanej w marcu w czasopiśmie PLOS ONE, zespół archeologów, kierowany przez dra Leore Grosmana i prof. Naama Goren-Inbara z Instytutu Archeologii, Uniwersytetu Hebrajskiego w Jerozolimie, opisuje jak mieszkańcy wczesno-neolitycznych społeczności zmieniali krajobraz. Ich zdaniem ludzie stawali się coraz bardziej dominującym i wpływowym czynnikiem kształtującym krajobraz regionu południowego Lewantu zaś znaleziska ze wzgórza Kaizer stanowią tego znaczący dowód.

Stanowisko to jest najstarszym i największym miejscem wydobycia surowców na tak dużą skalę, funkcjonującym w tym ważnym dla rozwoju kultur neolitycznych miejscu, gdzie pojawiły się i rozwinęły społeczności rolnicze. Wprowadzenie rolnictwa jest dziś powszechnie uważane za jedną z największych zmian w historii ludzkości, zaś „udomowienie” krajobrazu (czyli świadomość możliwości i umiejętność wpływania na krajobraz) było istotnym zjawiskiem w zmieniającym się podejściu człowieka do natury.

Step-like morphology of the quarrying front on the rocks. Image: Gabi LaronOdkryty w Izraelu kamieniołom można przypisać społeczności określanej przez archeologów jako grupy wczesno-neolitycznych rolników nie znających jeszcze ceramiki (PPNA). Była to społeczność żyjąca według wzorca przejściowego, prowadzącego od gospodarki łowców-zbieraczy do rozwiniętego rolnictwa i osiadłego trybu życia. Stopniowe przechodzenie do gospodarki rolniczej, w której ludzie nauczyli się produkować pokarm, zamiast jedynie go poszukiwać, było związane ze zmianą nastawienia do otoczenia i nabywaniem świadomości własnych możliwości oraz wiedzy na temat przekształcania przyrody z korzyścią dla ludzi.

Zmiany gospodarcze (zachodzące w tym okresie głównie w działalności rolniczej) są także widoczne w odkrytym kamieniołomie. Widać tu rozwój technologii wydobycia, różne techniki wycinania skał i przygotowywania ich fragmentów do obróbki, ślady wiercenia i wykuwania krzemieni.

Analiza szczytu wzgórza, na którym wydobywano zdaniem naukowców surowiec wskazuje na to, że miejsce to wybrano ze względu na łatwą dostępność skały na powierzchni. Naukowcy uważają także, że ich wnioski stoją w sprzeczności z dotychczas przyjmowaną interpretacja tego typu skalnych śladów. Do tej pory najczęściej interpretowano je jako miejsca obróbki pokarmów, ich rozdrabniania w skalnych zagłębieniach lub jako ślady ofiar i czynności kultowych. Wszystko jednak wskazuje na to, że miały one znacznie bardziej praktyczne znaczenie i są dowodem na znacznie wcześniejsze niż sądziliśmy wydobywanie przez człowieka surowców oraz wpływanie na otaczającą przestrzeń.

Share this Story
  • Polska-Jordania: naukowa współpraca

    W ostatnich dniach czerwca 2016 Uniwersytet Jagielloński podpisał umowę o współpracy w dziedzinie archeologii z Uniwersytetem Jordańskim w Ammanie. Współpraca ta ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Chiński przepis na piwo sprzed 5000 lat

    Chińscy archeolodzy znaleźli w Mijiaya w pobliżu miasta Xi’an w środkowych Chinach (prowincja Shaanxi) ślady browaru sprzed ok. 5000 lat. Znaleziono ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • Wykład: Problemy i kontrowersje związane z ochroną dziedzictwa archeologicznego

    Ochrona zabytków archeologicznych w Polsce to problem ważny i wciąż bardzo trudny. Niski poziom świadomości społecznej i brak postaw obywatelskich, stymulujących ...
  • piramidy

    Skan 3D piramidy w Rapie

    Naukowcy z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego stworzyli trójwymiarowy skan wnętrza piramidy Farenheita w Rapie. Jej wnętrze zostało zeskanowane przez specjalne urządzenie ...
  • wystawa

    Wystawa w Poznaniu „W poszukiwaniu indiańskiej przeszłości”

    Muzeum Archeologiczne w Poznaniu serdecznie zaprasza do obejrzenia wystawy czasowej pt. „W poszukiwaniu indiańskiej przeszłości” autorstwa doktora Radosława Palonki – adiunkta ...
  • Rusza kolejny sezon badań na podkarpackim pobojowisku z okresu Wielkiej Wojny

    Już za kilka dni rozpocznie się kolejny sezon prac terenowych w rejonie zespołu pobojowisk z okresu I Wojny Światowej, zlokalizowanego w ...
  • Cesarskie farmy i ich niezwykłe winnice

    Archeolodzy z Uniwersytetu w Sheffield badają życie codzienne w „państwowym” czyli cesarskim majątku położonym w prowincjonalnej części imperium rzymskiego. To tam ...
  • studnia

    Studnia sprzed 7 tysięcy lat

    Velim to bardzo mała miejscowość położona w centrum Czech, a dokładniej w powiecie Kolín. Znajduje się w niej stanowisko archeologiczne, na ...
  • W telegraficznym skrócie (26.04.2016)

    Dłuższe życie ssakopodobnych gadów Japońscy paleontolodzy odkryli w Kuwadżimie dziesiątki zębów, które według nich należały do nieznanego wcześniej gatunku zwierzęcia należącego ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • Tydzień Mózgu w Tychach!

    Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu – tym razem zapraszamy na cykl spotkań i wykładów, które po raz pierwszy ...
  • Ruszyła kolejna edycja konkursu na najlepsze książki popularnonaukowe!

    Ruszyła kolejna edycja konkursu MĄDRA KSIĄŻKA ROKU! Już 20 kwietnia ogłoszona zostanie lista nagrodzonych i wręczone zostaną statuetki Euklidesa dla najlepszych ...
  • Podkarpackie zmagania w dokumentach z KriegsArchiv

    Od dwóch lat trwają prace badawcze i dokumentacyjne projektu Karpackie Epizody Wielkiej Wojny, w ramach którego archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego badają ...
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Polska-Jordania: naukowa współpraca

    W ostatnich dniach czerwca 2016 Uniwersytet Jagielloński podpisał umowę o współpracy w dziedzinie archeologii z Uniwersytetem Jordańskim w Ammanie. Współpraca ta ...
  • Cracow Landscape Conference 2016 za nami!

    Właśnie zakończyła się pierwsza z cyklu Cracow Landscape Conference – międzynarodowych konferencji poświęconych badaniom i ochronie krajobrazu. Wzięło w niej udział ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Docs+Science 2016 właśnie wystartował!

    Właśnie wystartował niezwykły cykl pokazów filmów o nauce! Krakowski Festiwal Filmowy wraz z Fundacją dla AGH zapraszają na trzecią edycję pokazów ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • XVI edycja Festiwalu Nauki w Krakowie

    Uniwersytet Pedagogiczny jest po raz kolejny głównym organizatorem Festiwalu Nauki w Krakowie. Hasłem przewodnim XVI edycji jest Czas i przestrzeń, a ...
  • XII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

    Każda epoka ma swoich bohaterów. Ludzie o nich mówią, piszą i pamiętają, opiewają ich czyny, wznoszą pomniki, poświęcają im dzieła artystyczne, podziwiają i ...
Zobacz inne wpisy dr Piotr Kołodziejczyk
  • Św. Walenty i Lupercalia. Dzieje pewnego nieporozumienia.

    W pierwszej połowie lutego wystawy sklepów zaczynają być pełne ozdób związanych z walentykami. Mimo że ciągle słychać w Polsce głosy oburzenia, ...
  • Nieporozumienie dotyczące genezy Świąt Bożego Narodzenia

    Bardzo często w okolicy świąt Bożego Narodzenia w mediach można wyczytać o genezie powstania ich daty. Często można odnaleźć informację, że ...
  • Podkarpackie zmagania w dokumentach z KriegsArchiv

    Od dwóch lat trwają prace badawcze i dokumentacyjne projektu Karpackie Epizody Wielkiej Wojny, w ramach którego archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego badają ...
  • Dinozaury też miały robaki

    W brzuchu liczącej sobie 77 milionów lat skamieliny hadrozaura paleontolodzy znaleźli pozostałości drobnych tuneli. Naukowcy interpretują swoje odkrycie jako pierwsze okryte ...
  • Czy człowiek spotkał hobbita?

    Pracujący w jaskini Liang Bua na indonezyjskiej wyspie Flores międzynarodowy zespół archeologów znalazł ślady ognia w warstwach, które powstały między 41 ...
  • Ssaki niemal podzieliły los dinozaurów

    Nowe badania przeprowadzone przez brytyjskich paleontologów wskazują, że asteroida, która spowodowała 66 mln lat temu wyginięcie dinozaurów, zmiotła z powierzchni Ziemi ...
  • Wyjście kręgowców na ląd nie było aż tak milowym krokiem, jak się wydawało?

    Wyjście ryb na ląd było jednym z kroków milowych ewolucji. Marzeniem wielu paleontologów jest znalezienie tego małego odważniaka, który zrobił to ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Chiński przepis na piwo sprzed 5000 lat

    Chińscy archeolodzy znaleźli w Mijiaya w pobliżu miasta Xi’an w środkowych Chinach (prowincja Shaanxi) ślady browaru sprzed ok. 5000 lat. Znaleziono ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • Atmosfera wczesnej Ziemi była połowę cieńsza

    Badania pochodzących sprzed ok. 2,7 mld lat skał wulkanicznych prowadzą do wniosku, że ziemska atmosfera była wówczas przynajmniej połowę cieńsza. Do ...
Zobacz inne w kategorii Przeszłość

Zobacz

Tydzień Mózgu w Tychach!

Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu ...

Inline
Inline