Smak Czasu

Przy jordańskim stole – mansaf

Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość jest w mocy gospodarza”. Gościnność i oddawanie honorów gościom objawia się tu bowiem nie tylko bogactwem pojawiających się na stole potraw (w normalnych warunkach rzadko spożywanych przez gospodarzy w takiej obfitości), ale także ich rozmiarami, często wielokrotnie przewyższającymi możliwości osób zgromadzonych przy stole. Gość nie może wyjść głodny, nie może odmawiać dokładki czy zadowalać się jedynie próbowaniem potraw. Należy jeść ze smakiem, pochłaniając z szacunku dla gospodarzy jak największe porcje. Nie jest to jednak wcale przykry obowiązek a czysta przyjemność zanurzania się w bajeczny świat smaków i zapachów…

Współczesna, jordańska kuchnia jest bardzo silnie zakorzeniona w tradycjach, które rozwijały się na terenie obecnej Jordanii przez tysiąclecia. Odnajdziemy w niej wyraźne wpływy kuchni śródziemnomorskiej – libańskiej i syryjskiej, palestyńskiej czy egipskiej, a także wiele elementów rodzimej tradycji beduińskiej. Te najważniejsze, wspólne dla całego regionu potrawy to oczywiście znane zapewne wszystkim hummus, ful, mutabal, falafel, shawarmah i tabouleh. Wszystkimi zainteresujemy się w odpowiednim momencie. Teraz jednak skupmy się na narodowej potrawie Jordanii – mansafie.

Mansaf to potrawa niezwyczajna i nie podawana codziennie, to symbol i rytuał, związany z przyjmowaniem najważniejszych gości lub ważnymi wydarzeniami takimi jak ślub czy narodziny dziecka, albo powitaniem powracającego z długiej podroży członka rodziny. Jej korzeni należy szukać w tradycji beduińskiej, w której mięso i mleko miały zawsze znaczenie specjalne. Zaproszenie na mansaf jest zatem wyrazem najwyższego szacunku ze strony zapraszającego. Na wielkiej tacy wyłożonej chlebem i wysypanej ugotowanym z odpowiednimi przyprawami ryżem, podaje się pieczone z dodatkiem jogurtu lub kwaśnej śmietany jagnię lub w wersji mniej ortodoksyjnej kawałki kurczaka. Całość posypana prażonymi orzeszkami piniowymi lub migdałami i czasami ciecierzycą, smakuje wyśmienicie.

Choć sama potrawa nie wydaje się być zbyt skomplikowana to jej wykonanie nie jest wcale proste. Przyznam z lekkim wstydem, że kilkakrotnie próbowałem ją przyrządzić i mimo dość dokładnych przepisów nie udało mi się osiągnąć tak niezwykłego smaku (nawet samego ryżu 🙁 ) jak ten, którego miałem okazje doświadczyć kilkakrotnie w Jordanii. Chodzi tu zapewne o jakość składników – rzecz kluczowa w kuchni śródziemnomorskiej i w jej okolicach – oraz zestaw przypraw, w którym ważne są nie tylko składniki, ale także ich proporcje i moment dodawania. Chyba muszę jednak odbyć praktykę u jednego z jordańskich mistrzów…:)

Bardzo ciekawe są także zwyczaje związane ze spożywaniem mansafu, które określają wiele aspektów tej, przemiłej dla naszego podniebienia, czynności. Sama wielkość misy z potrawą wskazuje na sympatię do gościa – im większa potrawa tym większym respektem i szacunkiem darzą gości gospodarze. Dodatkowo kawałki mięsa położone na ryżowym posłaniu nie powinny być większe nic głowa kota zaś ich rozdzielaniem zajmuje się osobiście i jedynie gospodarz. Najsmaczniejsze kąski gospodarz podaje ulubionym lub wyróżnionym przez siebie gościom.

Jeden z przepisów na mansaf

Spożywanie mansafu w gronie przyjaznych nam osób, których obecność sprawia nam przyjemność a rozmowa z nimi napełnia nas optymizmem i inspiruje, jest doświadczeniem rzadkim. Tak rzadkim jak rzadka jest w dzisiejszym świecie prawdziwa przyjaźń i nie ograniczona kulturowymi granicami chęć życzliwego patrzenia na innych, czasem bardzo od nas odmiennych ludzi. I taki chyba jest najważniejszy „smak” tej niezwykłej potrawy – uzyskiwany z najtrudniejszych, bo rosnących jedynie w naszych sercach, przypraw…

Moja krótka relacja ze sklepu z przyprawami w Ammanie

Share this Story
  • Gulasze, sosy i buliony z najstarszej książki kucharskiej świata

    Książki kucharskie są nieodłącznym elementem dzisiejszej kuchni. Wielu „kuchennych celebrytów” wydaje swoje podręczniki gotowania lub książki z przepisami i recepturami. Który ...
  • Przy jordańskim stole – mansaf

    Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość ...
  • Wieczerza Wigilijna vs. strawa z Betlejem

    Tradycja wigilijnej wieczerzy liczy sobie, zdaniem wielu badaczy ponad 1500 lat, i choć w Polsce upowszechniła się na dobre dopiero w ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • Tydzień Mózgu w Tychach!

    Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu – tym razem zapraszamy na cykl spotkań i wykładów, które po raz pierwszy ...
  • Ruszyła kolejna edycja konkursu na najlepsze książki popularnonaukowe!

    Ruszyła kolejna edycja konkursu MĄDRA KSIĄŻKA ROKU! Już 20 kwietnia ogłoszona zostanie lista nagrodzonych i wręczone zostaną statuetki Euklidesa dla najlepszych ...
  • Podkarpackie zmagania w dokumentach z KriegsArchiv

    Od dwóch lat trwają prace badawcze i dokumentacyjne projektu Karpackie Epizody Wielkiej Wojny, w ramach którego archeolodzy z Uniwersytetu Jagiellońskiego badają ...
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Polska-Jordania: naukowa współpraca

    W ostatnich dniach czerwca 2016 Uniwersytet Jagielloński podpisał umowę o współpracy w dziedzinie archeologii z Uniwersytetem Jordańskim w Ammanie. Współpraca ta ...
  • Cracow Landscape Conference 2016 za nami!

    Właśnie zakończyła się pierwsza z cyklu Cracow Landscape Conference – międzynarodowych konferencji poświęconych badaniom i ochronie krajobrazu. Wzięło w niej udział ...
  • Archeologia górska: skanowanie skalnych malowideł z Francji

    Archeolodzy z Uniwersytetu w York (Wielka Brytania) rozpoczęli pionierskie skanowanie laserowe najwyżej położonych prehistorycznych malowideł znanych w Europie oraz ich otoczenia. ...
  • Docs+Science 2016 właśnie wystartował!

    Właśnie wystartował niezwykły cykl pokazów filmów o nauce! Krakowski Festiwal Filmowy wraz z Fundacją dla AGH zapraszają na trzecią edycję pokazów ...
  • Weź udział w wykopaliskach na Górze Zyndrama!

    Ostatnie lata przyniosły serie niezwykłych i fascynujących znalezisk, dokonanych przez dra hab. Marcina Przybyłę i jego zespół na Górze Zyndrama w ...
  • Państwo faraonów starsze niż sądziliśmy?

    Brytyjscy naukowcy sugerują od kilku lat potrzebę zweryfikowania datowania początków państwa faraonów. Ich najnowsze badania skłoniły ich do stwierdzenia, że rozproszeni ...
  • XVI edycja Festiwalu Nauki w Krakowie

    Uniwersytet Pedagogiczny jest po raz kolejny głównym organizatorem Festiwalu Nauki w Krakowie. Hasłem przewodnim XVI edycji jest Czas i przestrzeń, a ...
  • XII Ogólnopolski Festiwal Kultury Słowiańskiej i Cysterskiej w Lądzie nad Wartą

    Każda epoka ma swoich bohaterów. Ludzie o nich mówią, piszą i pamiętają, opiewają ich czyny, wznoszą pomniki, poświęcają im dzieła artystyczne, podziwiają i ...
Zobacz inne wpisy dr Piotr Kołodziejczyk
  • W starym młynie…

    Wakacyjne podróże prowadzą nas często do miejsc niezwykłych. Tak nasyconych przeszłością, że niemal słychać w nich głosy ludzi żyjących tu w ...
  • Cesarskie farmy i ich niezwykłe winnice

    Archeolodzy z Uniwersytetu w Sheffield badają życie codzienne w „państwowym” czyli cesarskim majątku położonym w prowincjonalnej części imperium rzymskiego. To tam ...
  • Na królewskim szlaku

    Nie ma wątpliwości, że jednym z najważniejszych szlaków handlowych Bliskiego Wschodu była tzw. Droga Królewska. Miała ona kluczowe znaczenie dla kontaktów ...
  • Na kadzidlanym szlaku (1)

    Szlaki handlowe od zawsze stanowią „krwiobieg” ludzkiego bytowania na danym terenie. Obszar Bliskiego Wschodu w sposób szczególny jest nimi naznaczony. Odgrywały ...
  • Jak pierwsi Egipcjanie przechowywali swoje zapasy?

    Wygląda na to, że nasz tegoroczny wyjazd do Egiptu się odwlecze… Wykopaliska miały się rozpocząć w pierwszych dniach lutego a nie ...
  • Gulasze, sosy i buliony z najstarszej książki kucharskiej świata

    Książki kucharskie są nieodłącznym elementem dzisiejszej kuchni. Wielu „kuchennych celebrytów” wydaje swoje podręczniki gotowania lub książki z przepisami i recepturami. Który ...
  • Fitolity czyli od kiedy przyprawiamy…

    Czy wyobrażacie sobie gotowanie bez przypraw? Moją wyobraźnię przerasta to zdecydowanie… :). A jednak przyprawy nadające smak i zapach naszym potrawom, ...
  • Keşkek czyli społecznościowe gotowanie

    Wspólny posiłek z rodziną i przyjaciółmi to wydarzenie wspaniałe. Jest chyba tylko jedna rzecz, która jest w stanie przebić takie spożywanie ...
  • Brzoskwinie są z nami od milionów lat!

    Niektóre, znane nam doskonale i lubiane przez nas rośliny, rosły na Ziemi na długo przed pojawieniem się na nim Homo sapiens. ...
  • Sierp – przyjaciel pierwszych rolników

    Sierp to narzędzie rolnicze i ogrodnicze powoli znikające z naszego świata. A w każdym razie ze świata Europejczyków. I choć w ...
  • Przy jordańskim stole – mansaf

    Wszyscy, którzy podróżują samodzielnie do krajów arabskich lub mają przyjaciół w bliskowschodniej części świata znają doskonale sens arabskiego powiedzenia – „Gość ...
  • „Żeby kogo poznać w doli i w niedoli, trzeba z nim zjeść beczkę soli!”

    Sól jest jednym z najważniejszych kuchennych składników – znanym od tysięcy lat i cenionym dla swoich właściwości, wykorzystywanym nie tylko jako ...
Zobacz inne w kategorii Smak Czasu

Zobacz

Tydzień Mózgu w Tychach!

Już za kilka dni rozpocznie się Tydzień Mózgu ...

Inline
Inline