Blog doktora Bota

Środowiska programowania dla dzieci

Jeszcze w latach osiemdziesiątych nauką programowania w językach proceduralnych typu FORTRAN, ALGOL 60 czy PASCAL objęci byli wszyscy studenci politechniki. W szkołach średnich a nawet podstawowych próbowano uczyć stworzonego specjalnie do nauki najmłodszych języka programowania LOGO, często na zabawkowych komputerach typu ZX SPECTRUM czy ATARI.

Kiedy jednak na uczelnie i do szkół wkroczyły komputery zgodne z IBM PC z systemem MS-DOS, a później WINDOWS zachłyśnięcie się bogatym oprogramowaniem biurowym spowodowało odwrót od nauki programowania na rzecz nauki posługiwania się tym oprogramowaniem. Co prawda tworzenie arkusza kalkulacyjnego w programie EXCEL czy innym ma coś wspólnego z programowaniem, a DBASE służące do zarządzania bazami danych było już całkiem zaawansowanym językiem programowania jednak to pierwsze nie dawało szans na wyedukowanie do profesjonalnego programowania, a to drugie było zbyt skomplikowane dla początkujących.

Tymczasem „wieża Babel” języków programowania rozrastała się niepomiernie oferując ich translatory nie tylko dla profesjonalnych programistów, ale też środowiska będące często bardziej zabawą i grą niż utylitarnym środkiem do tworzenia oprogramowania. Jednak takie podejście pozwalało posiąść sztukę programowania nawet dzieciom. Jednym z najczęściej wykorzystywanych pomysłów była próba stworzenia edytora schematów blokowych.

Do polskich szkół trafiło zalecane i finansowane przez MEN oprogramowanie ELBOX ELI, które oferowało użytkownikom klocki do składania schematów blokowych. Liczba rodzajów klocków była stosunkowo duża jak na możliwości tego programu. ELI reklamowany jako nowoczesny stawał się koszmarem, gdy trzeba było poprawiać lub przebudowywać program, bo każdorazowa jego zmiana wymagała zburzenia klockowej konstrukcji i rozpoczynania od nowa. Nie można było „wciskać” bloków instrukcji czy warunków pomiędzy już istniejące. Jako język programowania dyskwalifikowało go zbytnie zachęcanie programistów do czynienia kodu bałaganiarskim.

Nieco inne podejście zastosował w swoim programie TRAIN z lat 1995-1996 autor tego artykułu, w którym graficzny kod był liniowo uporządkowany z góry na dół pośrodku arkusza. Po bokach natomiast biegły w górę i w dół połączenia wynikające z instrukcji warunkowych i iteracyjnych. Zarówno bloczki proste jak i warunkowe można było wsuwać z użyciem drag&drop pomiędzy dotychczasowe, bo edytor graficzny sam inteligentnie rozsuwał dotychczasowe bloczki dbając o prawidłową aktualizację wszystkich połączeń. Wystarczało proste zalecenie „staraj się nie przecinać linii” by kod zachowywał czytelność.

Symbol lokomotywy wskazuje punkt, w którym aktualnie program się wykonuje, bowiem zaproponowano tu analogię pomiędzy programowaniem, a układaniem torów dziecięcej kolejki. Zastosowanie „kolejkowych” dźwięków w trakcie wykonywania programu było dodatkową atrakcją dla najmłodszych.

U naszych południowych sąsiadów Bohumir Soukup w 1999 roku opracował język Baltie, w którym do dzisiaj rozgrywane są dziecięce zawody w programowaniu.

W roku 2003 powstał w MIT Scratch, który dzisiaj bije rekordy popularności:

Jego autor Mitchel Resnick jest również współtwórcą serii LEGO MINDSTORMS do budowy i programowania robotów w “klockowym” języku. Również Scratch posiada rozszerzenia albo mutacje do programowania różnych ich zestawów np. mBot. Takie zestawy doceniają również nauczyciele dziecięcych programistów, bowiem roboty prezentując bardzo namacalne i atrakcyjne efekty działania tworzonych programów dają motywację do nauki i przez swoją konkretność ułatwiają ją.

Jednym z najnowszych produktów przybliżających programowanie dzieciom jest „Scottie Go!” czyli połączenie zabawy planszowej z aplikacją mobilną w smartfonie. Program jest układany z kolorowych kartoników na specjalnej podkładce, a następnie skanowany telefonem by znależć się w postaci kodu w systemie komputerowym, gdzie wykrywane są błędy oraz podejmowana próba wykonania go.

Wbrew pozorom wczytywanie kartonikowych schematów działa, jednak niestety ma swoje ograniczenia. Według doświadczeń autora dłuższe schematy nie dają się wczytać zapewne z powodu ograniczeń zdolności rozdzielczych kamer lub raczej związanej z nimi zdolności oprogramowania. Prawdopodobnie jest to przeszkoda do pokonania w toku doskonalenia produktu. Inna wada jest podobna do tej znanej z ELI tj. kłopot z poprawianiem tak układanych schematów wymagającego burzenia i składania na nowo, chociaż trzeba przyznać, że z kartonikami jest to łatwiejsze niż wyłącznie na ekranie komputera.

Wczesna nauka programowania w szkołach ma wiele zalet. Programowanie ma wiele cech matematyki, a więc rozwija myślenie abstrakcyjne. Szczególnie przyczynia się do rozwoju zdolności przewidywania skutków różnego rodzaju działań, a więc zdolności niezwykle wartościowej w życiu codziennym i właściwie w każdym zawodzie. Opanowanie pierwszego języka programowania to milowy krok w kierunku poznania dowolnych dalszych mających ogromne znaczenie utylitarne. Dzisiaj utalentowani programiści są hołubieni przez licznych przedstawicieli przemysłu informatycznego poszukujących pracowników. Miejsca pracy programistów wyposażane są niezwykle wygodnie i bogato, co wraz z atrakcyjnymi ofertami płacowymi i dodatkowymi bonusami czyni zawód programisty jednym z najpewniejszych na rynku pracy.

Share this Story
  • Środowiska programowania dla dzieci

    Jeszcze w latach osiemdziesiątych nauką programowania w językach proceduralnych typu FORTRAN, ALGOL 60 czy PASCAL objęci byli wszyscy studenci politechniki. W ...
  • Kosmiczne dzieciaki

    Pamiętam, że w dzieciństwie jedną z pierwszych rzeczy jaką chciałem się zajmować było zostać kosmonautą. No może raczej nie zawodowym. Po ...
  • Najmłodsi w klasie bardziej narażeni na ADHD

    Badania tajwańskich dzieci ujawniło, że u najmłodszych w danej klasie relatywnie częściej niż u starszych diagnozuje się ADHD. Zespół nadpobudliwości z ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • Elektryfikacja bezprzewodowa

    Elektryfikacja przewodowa rozpoczęła się ponad sto lat temu, natomiast elektryfikację bezprzewodową dużej mocy rozpoczęliśmy zaledwie dekadę temu. Opanowanie elektryczności, na dobre zapoczątkowane ...
  • Karty perforowane miłością

    Czy tchnące kurzem karty perforowane używane w dawno już przestarzałych komputerach mogą być romantyczne? Przeszklone drzwi kryją za sobą surowe pomieszczenie ...
  • Środowiska programowania dla dzieci

    Jeszcze w latach osiemdziesiątych nauką programowania w językach proceduralnych typu FORTRAN, ALGOL 60 czy PASCAL objęci byli wszyscy studenci politechniki. W ...
  • Naręczny tablet z ręcznym ekranem

    Osiem miesięcy temu… Pisałem jaką radość sprawił mi naręczny smartfon: Komórka na rękę Po tym czasie ośmiu miesięcy… muszę przyznać, że ...
  • Praca doktorska – jak ją napisać błyskotliwie ?

    By powstała  praca doktorska nie wystarczy pokazać, że się coś umie lecz wykazać się dokonaniem czegoś nowego, co ma wartość poznawczą. ...
  • Naukowa Gwiazdka w Domu Dziecka

    Wiedza naukowa z trudem przenika przez mury zwykłych mieszkań, a pewnie nie łatwiej jej trafić do domów dziecka. Pomysł jest taki, żeby zaprosić ...
  • Co szybsze? – Mózg czy komputer?

    Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy szybsze są komputery czy ludzkie mózgi. Wszystko zależy od tego jakie zadania im stawiamy. ...
  • Księżycowa gospodarka

    Zdaje się, że wreszcie po 45 latach księżycowa perspektywa podboju kosmosu powraca. Zrozumiano, że to nie tylko przystanek w locie na ...
  • Prapoczątki gospodarki elektronicznej

    Za początki gospodarki elektronicznej uważa się rok 1995. Ale czy na pewno przedtem nie było niczego? Jak zaczniemy się cofać to trafimy ...
  • Gimnazjalistka – historyk

    Rozmawiam dzisiaj z Patrycją Wasielewską – gimnazjalistką, której przewodnik po Poznańskim Czerwcu ‘56 zdobył pierwszą nagrodę w konkursie organizowanym przez Instytut ...
  • Zrobili artyści czy inżynierowie?

    Formalnie rzecz biorąc to Marcin i Tomek – przyszli inżynierowie zauważyli i docenili temat dyplomu jaki „wisiał” u mnie od kilku lat. ...
  • Pałac matematyki

    Bez matematyki nie byłoby większości współczesnych nauk. Nawet wiekopomne dzieło Kopernika oparte jest na rozważaniach matematycznych. A jednak ta królowa nauk ...
Zobacz inne wpisy Andrzej P. Urbański
  • Elektryfikacja bezprzewodowa

    Elektryfikacja przewodowa rozpoczęła się ponad sto lat temu, natomiast elektryfikację bezprzewodową dużej mocy rozpoczęliśmy zaledwie dekadę temu. Opanowanie elektryczności, na dobre zapoczątkowane ...
  • Karty perforowane miłością

    Czy tchnące kurzem karty perforowane używane w dawno już przestarzałych komputerach mogą być romantyczne? Przeszklone drzwi kryją za sobą surowe pomieszczenie ...
  • Środowiska programowania dla dzieci

    Jeszcze w latach osiemdziesiątych nauką programowania w językach proceduralnych typu FORTRAN, ALGOL 60 czy PASCAL objęci byli wszyscy studenci politechniki. W ...
  • Naręczny tablet z ręcznym ekranem

    Osiem miesięcy temu… Pisałem jaką radość sprawił mi naręczny smartfon: Komórka na rękę Po tym czasie ośmiu miesięcy… muszę przyznać, że ...
  • Praca doktorska – jak ją napisać błyskotliwie ?

    By powstała  praca doktorska nie wystarczy pokazać, że się coś umie lecz wykazać się dokonaniem czegoś nowego, co ma wartość poznawczą. ...
  • Naukowa Gwiazdka w Domu Dziecka

    Wiedza naukowa z trudem przenika przez mury zwykłych mieszkań, a pewnie nie łatwiej jej trafić do domów dziecka. Pomysł jest taki, żeby zaprosić ...
  • Co szybsze? – Mózg czy komputer?

    Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie czy szybsze są komputery czy ludzkie mózgi. Wszystko zależy od tego jakie zadania im stawiamy. ...
  • Księżycowa gospodarka

    Zdaje się, że wreszcie po 45 latach księżycowa perspektywa podboju kosmosu powraca. Zrozumiano, że to nie tylko przystanek w locie na ...
  • Prapoczątki gospodarki elektronicznej

    Za początki gospodarki elektronicznej uważa się rok 1995. Ale czy na pewno przedtem nie było niczego? Jak zaczniemy się cofać to trafimy ...
  • Zrobili artyści czy inżynierowie?

    Formalnie rzecz biorąc to Marcin i Tomek – przyszli inżynierowie zauważyli i docenili temat dyplomu jaki „wisiał” u mnie od kilku lat. ...
  • Pałac matematyki

    Bez matematyki nie byłoby większości współczesnych nauk. Nawet wiekopomne dzieło Kopernika oparte jest na rozważaniach matematycznych. A jednak ta królowa nauk ...
  • Chiny liczą na potęgę

    Zaprezentowana w roku 1963, maszyna nazwana CDC 6600 w powszechnym mniemaniu uważana jest za pierwszy superkomputer świata, czyli reprezentanta klasy komputerów, ...
Zobacz inne w kategorii Blog doktora Bota

Zobacz

Elektryfikacja bezprzewodowa

Elektryfikacja przewodowa rozpoczęła się ponad sto lat temu, natomiast ...

About Andrzej P. Urbański

Wykłada informatykę na Politechnice Poznańskiej, ale interesują go również inne dziedziny wiedzy, zwłaszcza technicznej. Próbuje swoje wizje techniczne popularyzować umieszczając je w artykułach i opowiadaniach.
Inline
Inline