Wszechświat
This_visualization_shows_what_Einstein_envisioned

Zarejestrowano fale grawitacyjne!

Naukowcy z LIGO (Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal Grawitacyjnych) podczas dzisiejszej (11.02.2016) konferencji prasowej ogłosili, że po raz pierwszy w historii udało się bezpośrednio zaobserwować fale grawitacyjne. Do dziś był to jedyne zjawisko wynikające z ogólnej teorii względności Einsteina, którego nie udało się zarejestrować naukowcom.

Fale grawitacyjne – czyli zmarszczki czasoprzestrzeni, których źródłem są ciała poruszające się z przyspieszeniem – wymykały się fizykom od niemal stu lat. Tyle liczy sobie bowiem już ogólna teoria względności sformułowana przez Alberta Einsteina. Kolejne próby ich detekcji kończyły się fiaskiem. Tym razem dzięki wysiłkowi setek naukowców z 15 krajów oraz tysięcy zwykłych ludzi, którzy udostępnili moce obliczeniowe swoich komputerów i smartfonów w ramach programu Einstein@Home, wreszcie się udało! Analiza trzech różnych wydarzeń zarejestrowanych przez LIGO nie pozostawia wątpliwości – fale grawitacyjne naprawdę istnieją!

Zderzenie dwóch gwiazd neutronowych (źródło: wikipedia.org)

Odkąd potwierdzone zostało istnienie gwiazd neutronowych i czarnych dziur, naukowcy wiedzieli, że najłatwiej będzie wykryć fale grawitacyjne, obserwując zderzenie dwóch takich ciał. Nie było to jednak łatwe. Używając przemawiającego do wyobraźni porównania, ich wykrycie to jak zauważenie rozszerzenia lub skurczenia całej, liczącej sobie 100 tys. lat świetlnych Drogi Mlecznej, o długość podobną do tej jaką ma gumka kończąca ołówek. Mimo to udało się.

[Uzupełnienie: Naukowcy z LIGO 14 września 2015 zaobserwowali  połączenie się dwóch czarnych dziur (jednej o masie ok. 29, drugiej ok. 36 mas Słońca) oddalonych od nas o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Czarna dziura, która powstała z tego połączenia miała masę ok. 62 mas Słońca. Pozostałe 3 masy Słońca wyemitowane zostały w postaci fal grawitacyjnych. Kip Thorne powiedział, że tuż przed połączeniem obie czarne dziury uwolniły energię 50 razy większą niż w tym samym czasie wszystkie gwiazdy w obserwowalnym Wszechświecie razem wzięte.]

Do tej pory dysponowaliśmy jedynie pośrednimi dowodami, że są one realnym zjawiskiem. Rozwiązanie równań ogólnej teorii względności dla dwóch gwiazd neutronowych wskazywały, że takie dwa bardzo szybko obiegające się obiekty będą zwalniać na skutek emisji energii w postaci fal grawitacyjnych. I rzeczywiście, pomiary ruchu dwóch gwiazd neutronowych tworzących układ PSR B1913+16, których dokonali Russell Hulse i Joseph Taylor dokładnie pokryły się z przewidywaniami ogólnej teorii względności. Obaj naukowcy za swoje odkrycie otrzymali w 1993 roku nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.

LIGO tworzą dwie identyczne L-kształtne instalacje oddalone od siebie o ponad 3 tys. kilometrów. Jedna z nich znajduje się w Hanford, w stanie Waszyngton, a druga w Livingston w stanie Luizjana. Powstał on jako wspólna inicjatywa MIT, Caltech oraz wielu innych szkół wyższych i uniwersytetów. Cały projekt jest zaś sponsorowany przez amerykańską National Science Foundation. Pomysł budowy detektora powstał w 1992, a jego budowę rozpoczęto w 1996. Trwała ona cztery lata. Do tej pory budowa i funkcjonowanie LIGO pochłonęły już ponad miliard dolarów.

Część LIGO w Hanford (Waszyngton) z lotu ptaka (źródło: NASA.gov)

W każdym z 4-kilometrowych ramion L-kształtnych instalacji znajduje się system laserów i luster. Przechodząc przez nie fale grawitacyjne zmieniają odległość, jaką pokonać muszą wiązki laserowe. Mimo, że według przewidywań zmiany te są tysiąc razy mniejsze niż średnica jądra atomu, LIGO może je zarejestrować.

Odkrycie jest nie tylko kolejnym potwierdzeniem geniuszu Alberta Einsteina (bo czy trzeba ich więcej?), ale przede wszystkim otwiera nam nowe okno na Wszechświat. Fale grawitacyjne są bowiem o tyle ważnym źródłem informacji, że niezakłócone przechodzą przez materię, pozwalając nam patrzeć tam, gdzie nie patrzył jeszcze żaden człowiek. Jak powiedzieli w czasie konferencji prasowej naukowcy teraz możemy nie tylko oglądać Wszechświat, ale również go słuchać.

Chcesz wiedzieć więcej?

+
Share this Story
  • This_visualization_shows_what_Einstein_envisioned

    Zarejestrowano fale grawitacyjne!

    Naukowcy z LIGO (Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal Grawitacyjnych) podczas dzisiejszej (11.02.2016) konferencji prasowej ogłosili, że po raz pierwszy w historii udało ...
  • This_visualization_shows_what_Einstein_envisioned

    Kolejne plotki o wykryciu fal grawitacyjnych!

    Od jakiegoś już czasu w naukowej blogo- i „twitosferze” krążą plotki o tym, że naukowcom z LIGO (Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • 2008-09-18_Ants_eating_a_dead_rat_in_a_parking_lot

    Geny-zombie pozostają aktywne nawet po śmierci

    Międzynarodowy zespół naukowców przeprowadził badanie, w którym pokazał jak zachowują się geny po śmierci organizmu. Okazało się, że niektóre z nich ...
  • dinosaur-volcano_8908_600x450

    Ssaki niemal podzieliły los dinozaurów

    Nowe badania przeprowadzone przez brytyjskich paleontologów wskazują, że asteroida, która spowodowała 66 mln lat temu wyginięcie dinozaurów, zmiotła z powierzchni Ziemi ...
  • Alticus_monochrus1

    Wyjście kręgowców na ląd nie było aż tak milowym krokiem, jak się wydawało?

    Wyjście ryb na ląd było jednym z kroków milowych ewolucji. Marzeniem wielu paleontologów jest znalezienie tego małego odważniaka, który zrobił to ...
  • Extreme-trans-Neptunian-objects-lead-the-way-to-Planet-Nine_image_380

    Hipotetyczna Dziewiąta Planeta nie jest sama?

    Obliczenia hiszpańsko-norweskiego zespołu astronomów wskazują, że gdyby Planeta X (Dziewiąta Planeta) znajdowała się na takiej orbicie, jaką zaproponowano we wcześniejszych badaniach, ...
  • Spent_grain

    Chiński przepis na piwo sprzed 5000 lat

    Chińscy archeolodzy znaleźli w Mijiaya w pobliżu miasta Xi’an w środkowych Chinach (prowincja Shaanxi) ślady browaru sprzed ok. 5000 lat. Znaleziono ...
  • freeimages.co.uk medical images

    Antybiotyki zmniejszają ilość nowych neuronów

    Amerykańsko-niemiecki zespół naukowców odkrył, że silna dawka antybiotyków zdolna do przetrzebienia zamieszkujących nasz układ pokarmowy bakterii negatywnie wpływa na ilość nowo ...
  • 800px-Pisaura_mirabilis_01_(MK)

    Prezenty zmniejszają ryzyko bycia zjedzonym u pająków

    Badania zwyczajów godowych darowników przedziwnych (Pisaura mirabilis) wskazują, że gdy samiec tego pająka nie przyniesie ze sobą na „randkę” prezentu w ...
  • blood-glucose-measure-diabetes-check-1195308-1920x1440

    Zarazki mogą wpływać na rozwój cukrzycy typu 1

    Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że zarazki mogą odgrywać rolę w genezie cukrzycy typu 1. Według badaczy zmieniają one układ odpornościowy tak, ...
  • F1.large

    Białko tau kluczowe w chorobie Alzheimera

    Nowe badania mózgów osób cierpiących na chorobę Alzheimera wykonane przy użyciu pozytonowej tomografii emisyjnej (PET) wskazują, że kluczem dla przejścia między ...
  • ISS-42_Moon_on_the_Earth's_atmosphere

    Atmosfera wczesnej Ziemi była połowę cieńsza

    Badania pochodzących sprzed ok. 2,7 mld lat skał wulkanicznych prowadzą do wniosku, że ziemska atmosfera była wówczas przynajmniej połowę cieńsza. Do ...
  • Flightless_Dung_Beetle_Circellium_Bachuss,_Addo_Elephant_National_Park,_South_Africa

    Żuki gnojowe wyewoluowały, by sprzątać dinozaurze kupy

    Czesko-australijski zespól paleontologów przyjrzał się ewolucyjnej historii chrząszczy z rodziny Scarabaeidae, czyli poświętnikowatych. Należą do niej między innymi żuki gnojowe. Wyniki ...
  • Gorilla_019

    Masz “boczki” albo brzuch? Wiń ewolucję

    Międzynarodowy zespół naukowców zmierzył poziom metabolizmu ludzi i małp człekokształtnych Okazało się, że spalamy kalorie o 27% szybciej niż nasi najbliżsi ...
Zobacz inne wpisy Kamil Kopij
  • Extreme-trans-Neptunian-objects-lead-the-way-to-Planet-Nine_image_380

    Hipotetyczna Dziewiąta Planeta nie jest sama?

    Obliczenia hiszpańsko-norweskiego zespołu astronomów wskazują, że gdyby Planeta X (Dziewiąta Planeta) znajdowała się na takiej orbicie, jaką zaproponowano we wcześniejszych badaniach, ...
  • kratery

    Znaleziono dwa młode kratery na Księżycu

    Dwa geologicznie młode kratery zostały odkryte na powierzchni Księżyca na jego ciemnej stronie. O tym najnowszym odkryciu poinformował amerykański Southwest Research ...
  • Planety pozasłoneczne

    Teleskop Keplera odnalazł 9 planet, na których mogłoby powstać życie

    Badacze z projektu Kepler (NASA) ogłosili, że w najnowszym etapie swojej misji odkryli i potwierdzili istnienie 1284 planet. Ty samym udało się podwoić liczbę ...
  • hires

    Skąd mogła wziąć się Planeta X?

    Coraz więcej dowodów zdaje się świadczyć za tym, że powinniśmy wrócić do modeli Układu Słonecznego z dziewięcioma planetami. Zamiast malutkiego Plutona, ...
  • Makemake

    Nowy księżyc w Układzie Słonecznym!

    Dzięki zdjęciom z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a astronomowie z NASA odkryli księżyc krążący wokół planety karłowatej Makemake. Makemake jest trzecią co do ...
  • image

    Z czego NIE jest zrobiona ciemna materia

    Kandydatów na ciemną materię jest wielu. WIMPy albo słabo oddziałujące masywne cząstki, sterylne neutrina, neutralina, aksiony, SIMPy albo silnie oddziałujce masywne ...
  • 160411130033_1_540x360

    Astronomowie odkryli tajemnicze ułożenie odległych czarnych dziur

    Trzyletnie obserwacje radiowe supermasywnych czarnych dziur prowadzone przez południowoafrykańskich astronomów doprowadziły do zaskakującego odkrycia. Okazało się, że w odległym rejonie Wszechświata ...
  • 160407221715_1_900x600

    Trójkąt gwiazd i gorąca planeta

    Międzynarodowy zespół astronomów, korzystając ze służącego do łowienia egzoplanet teleskopu KELT, odkrył gazowego olbrzyma w potrójnym układzie gwiazd. Planeta, której nadano ...
  • supernova-1170441

    Odkryto ślady wybuchów supernowych na… Ziemi i Księżycu

    Międzynarodowy zespół naukowców odkrył ślady pozostawione na Ziemi przez kilka wybuchów pobliskich supernowych. Radioaktywne 60Fe (żelazo-60) odnalezione zostało w próbkach rdzeni ...
  • gwiazda z tlenową atmosferą

    Odkryto gwiazdę, której atmosfera składa się z czystego tlenu

    Nowo odkryta gwiazda nie przypomina żadnej znanej do te pory – jej zewnętrzne warstwy skrywają 99,9% najczystszego tlenu. Nasza Ziemia ze ...
  • Saturn_from_Cassini_Orbiter_(2004-10-06)

    Księżyce Saturna powstały, gdy Ziemią rządziły dinozaury?

    Nowe komputerowe symulacje przeprowadzone w Instytucie SETI i Southwest Research Institute wskazują, że niektóre lodowe księżyce Saturna mogły powstać ledwie ok. ...
  • Artist_impression_of_a_supermassive_black_hole_at_the_centre_of_a_galaxy

    Czarna dziura w centrum Galaktyki źródłem promieniowania kosmicznego

    Międzynarodowy zespół astronomów, w którego skład wchodzą również Polacy, opublikował w Nature artykuł opisujący wyniki poszukiwań źródła wysokoenergetycznego promieniowania kosmicznego. Obserwacje ...
Zobacz inne w kategorii Wszechświat
  • Sławek T.

    Na prawdę? Serio, tak trudno przepuścić tekst przez autokorektę przed publikacją?

Zobacz

Geny-zombie pozostają aktywne nawet po śmierci

Międzynarodowy zespół naukowców przeprowadził badanie, w którym pokazał ...

Inline
Inline