Wszechświat
This_visualization_shows_what_Einstein_envisioned

Zarejestrowano fale grawitacyjne!

Naukowcy z LIGO (Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal Grawitacyjnych) podczas dzisiejszej (11.02.2016) konferencji prasowej ogłosili, że po raz pierwszy w historii udało się bezpośrednio zaobserwować fale grawitacyjne. Do dziś był to jedyne zjawisko wynikające z ogólnej teorii względności Einsteina, którego nie udało się zarejestrować naukowcom.

Fale grawitacyjne – czyli zmarszczki czasoprzestrzeni, których źródłem są ciała poruszające się z przyspieszeniem – wymykały się fizykom od niemal stu lat. Tyle liczy sobie bowiem już ogólna teoria względności sformułowana przez Alberta Einsteina. Kolejne próby ich detekcji kończyły się fiaskiem. Tym razem dzięki wysiłkowi setek naukowców z 15 krajów oraz tysięcy zwykłych ludzi, którzy udostępnili moce obliczeniowe swoich komputerów i smartfonów w ramach programu Einstein@Home, wreszcie się udało! Analiza trzech różnych wydarzeń zarejestrowanych przez LIGO nie pozostawia wątpliwości – fale grawitacyjne naprawdę istnieją!

Zderzenie dwóch gwiazd neutronowych (źródło: wikipedia.org)

Odkąd potwierdzone zostało istnienie gwiazd neutronowych i czarnych dziur, naukowcy wiedzieli, że najłatwiej będzie wykryć fale grawitacyjne, obserwując zderzenie dwóch takich ciał. Nie było to jednak łatwe. Używając przemawiającego do wyobraźni porównania, ich wykrycie to jak zauważenie rozszerzenia lub skurczenia całej, liczącej sobie 100 tys. lat świetlnych Drogi Mlecznej, o długość podobną do tej jaką ma gumka kończąca ołówek. Mimo to udało się.

[Uzupełnienie: Naukowcy z LIGO 14 września 2015 zaobserwowali  połączenie się dwóch czarnych dziur (jednej o masie ok. 29, drugiej ok. 36 mas Słońca) oddalonych od nas o ok. 1,3 mld lat świetlnych. Czarna dziura, która powstała z tego połączenia miała masę ok. 62 mas Słońca. Pozostałe 3 masy Słońca wyemitowane zostały w postaci fal grawitacyjnych. Kip Thorne powiedział, że tuż przed połączeniem obie czarne dziury uwolniły energię 50 razy większą niż w tym samym czasie wszystkie gwiazdy w obserwowalnym Wszechświecie razem wzięte.]

Do tej pory dysponowaliśmy jedynie pośrednimi dowodami, że są one realnym zjawiskiem. Rozwiązanie równań ogólnej teorii względności dla dwóch gwiazd neutronowych wskazywały, że takie dwa bardzo szybko obiegające się obiekty będą zwalniać na skutek emisji energii w postaci fal grawitacyjnych. I rzeczywiście, pomiary ruchu dwóch gwiazd neutronowych tworzących układ PSR B1913+16, których dokonali Russell Hulse i Joseph Taylor dokładnie pokryły się z przewidywaniami ogólnej teorii względności. Obaj naukowcy za swoje odkrycie otrzymali w 1993 roku nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki.

LIGO tworzą dwie identyczne L-kształtne instalacje oddalone od siebie o ponad 3 tys. kilometrów. Jedna z nich znajduje się w Hanford, w stanie Waszyngton, a druga w Livingston w stanie Luizjana. Powstał on jako wspólna inicjatywa MIT, Caltech oraz wielu innych szkół wyższych i uniwersytetów. Cały projekt jest zaś sponsorowany przez amerykańską National Science Foundation. Pomysł budowy detektora powstał w 1992, a jego budowę rozpoczęto w 1996. Trwała ona cztery lata. Do tej pory budowa i funkcjonowanie LIGO pochłonęły już ponad miliard dolarów.

Część LIGO w Hanford (Waszyngton) z lotu ptaka (źródło: NASA.gov)

W każdym z 4-kilometrowych ramion L-kształtnych instalacji znajduje się system laserów i luster. Przechodząc przez nie fale grawitacyjne zmieniają odległość, jaką pokonać muszą wiązki laserowe. Mimo, że według przewidywań zmiany te są tysiąc razy mniejsze niż średnica jądra atomu, LIGO może je zarejestrować.

Odkrycie jest nie tylko kolejnym potwierdzeniem geniuszu Alberta Einsteina (bo czy trzeba ich więcej?), ale przede wszystkim otwiera nam nowe okno na Wszechświat. Fale grawitacyjne są bowiem o tyle ważnym źródłem informacji, że niezakłócone przechodzą przez materię, pozwalając nam patrzeć tam, gdzie nie patrzył jeszcze żaden człowiek. Jak powiedzieli w czasie konferencji prasowej naukowcy teraz możemy nie tylko oglądać Wszechświat, ale również go słuchać.

Chcesz wiedzieć więcej?

+
Share this Story
  • This_visualization_shows_what_Einstein_envisioned

    Zarejestrowano fale grawitacyjne!

    Naukowcy z LIGO (Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal Grawitacyjnych) podczas dzisiejszej (11.02.2016) konferencji prasowej ogłosili, że po raz pierwszy w historii udało ...
  • This_visualization_shows_what_Einstein_envisioned

    Kolejne plotki o wykryciu fal grawitacyjnych!

    Od jakiegoś już czasu w naukowej blogo- i „twitosferze” krążą plotki o tym, że naukowcom z LIGO (Laserowego Obserwatorium Interferometrycznego Fal ...
Zobacz inne podobne wpisy
  • szczepienia

    Zaufanie do szczepionek na świecie [INTERAKTYWNE MAPY]

    Niedawno wydawało się, że dzięki szczepionkom wyeliminujemy szereg chorób zakaźnych, które jeszcze w połowie XX wieku stanowiły nie lada wyzwanie. Niestety, ...
  • genesis_effect

    Projekt Genesis, czyli jak rozsiać ziemskie życie po kosmicznej okolicy

    W otwierającej scenie Prometeusza, osadzonego w uniwersum Obcego, gniota w reżyserii Ridleya Scotta, przedstawiciel tajemniczej obcej rasy znanej nam jako Inżynierowie, ...
  • 3407786186_1d4427bb79_b

    W telegraficznym skrótcie, 12.09.2016

    Krótko i treściwie na temat tego, że: badania genetyczne ujawniają, iż istnieją na świecie 4 gatunki żyraf Japończycy ruszają na poszukiwania ...
  • Wikingowie rozprzestrzenili konie wygodniejsze dla jeźdźca

    Międzynarodowy zespół naukowców odkrył, że wikingowie (a właściwie szerzej Normanowie) mogli przyczynić się do rozprzestrzenienia koni charakteryzujących się chodami czterotaktowymi, które ...
  • Space_zps3bae473e

    Podróż w kosmos psuje wzrok

    W 2005 roku przebywający na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej amerykański astronauta John Phillips zerknął przez okno na Ziemię. To co zobaczył, zdumiało ...
  • Xanthoria_parietina_3_a1

    Bo do tanga trzeba… trojga

    Porosty to symbionty grzyba i prokariotycznej cyjanobakteri (Cyanobacteria) lub eukariotycznej zielenicy (Chlorophyta). Prawdopodobnie większość z Was pamięta to ze szkolnych lekcji ...
  • 1280px-Saguinus_leucopus

    Miejskie małpy są grubsze i mają wyższy cholesterol

    Kolumbijscy naukowcy zbadali różnice między kondycją tamaryn białonogich (Saguinus leucopus) żyjących w miastach i na terenach wiejskich. Okazało się, że mieszkańcy ...
  • Pisa_experiment

    Grawitacja ma gdzieś mechanikę kwantową

    Chińscy fizycy zmierzyli w jaki sposób spin atomu wpływa na przyspieszenie grawitacyjne podczas swobodnego spadku. W założeniu efekty kwantowe powinny sprawić, ...
  • PIA20695-16

    Galaktyka Frankensteina

    Przez lata, odległa od nas o około 250 mln lat świetlnych galaktyka UGC 1382, nie wzbudzała większego entuzjazmu astronomów. Ot, zwykła, ...
  • Leonardo_mummified_brachylophosaurus

    Dinozaury też miały robaki

    W brzuchu liczącej sobie 77 milionów lat skamieliny hadrozaura paleontolodzy znaleźli pozostałości drobnych tuneli. Naukowcy interpretują swoje odkrycie jako pierwsze okryte ...
  • 3407786186_1d4427bb79_b

    W telegraficznym skrócie (4.07.2016)

    Powszechnie występujące pierwiastki i związki chemiczne wpływają na rozwój mózgu dzieci Amerykańscy naukowcy z zespołu TENDER (ang. Targeting Environmental Neuro-Developmental Risks, ...
  • Homo_floresiensis_v_2-0

    Czy człowiek spotkał hobbita?

    Pracujący w jaskini Liang Bua na indonezyjskiej wyspie Flores międzynarodowy zespół archeologów znalazł ślady ognia w warstwach, które powstały między 41 ...
Zobacz inne wpisy Kamil Kopij
  • Schiaparelli

    Miękkie lądowanie na Czerwonej Planecie?

    Mars ma ostatnio dobrą prasę. Nie ostygły jeszcze emocje po niedawnej konferencji Elona Muska dotyczącej planów kolonizacji Marsa, a już na ...
  • Pisa_experiment

    Grawitacja ma gdzieś mechanikę kwantową

    Chińscy fizycy zmierzyli w jaki sposób spin atomu wpływa na przyspieszenie grawitacyjne podczas swobodnego spadku. W założeniu efekty kwantowe powinny sprawić, ...
  • PIA20695-16

    Galaktyka Frankensteina

    Przez lata, odległa od nas o około 250 mln lat świetlnych galaktyka UGC 1382, nie wzbudzała większego entuzjazmu astronomów. Ot, zwykła, ...
  • Extreme-trans-Neptunian-objects-lead-the-way-to-Planet-Nine_image_380

    Hipotetyczna Dziewiąta Planeta nie jest sama?

    Obliczenia hiszpańsko-norweskiego zespołu astronomów wskazują, że gdyby Planeta X (Dziewiąta Planeta) znajdowała się na takiej orbicie, jaką zaproponowano we wcześniejszych badaniach, ...
  • kratery

    Znaleziono dwa młode kratery na Księżycu

    Dwa geologicznie młode kratery zostały odkryte na powierzchni Księżyca na jego ciemnej stronie. O tym najnowszym odkryciu poinformował amerykański Southwest Research ...
  • Planety pozasłoneczne

    Teleskop Keplera odnalazł 9 planet, na których mogłoby powstać życie

    Badacze z projektu Kepler (NASA) ogłosili, że w najnowszym etapie swojej misji odkryli i potwierdzili istnienie 1284 planet. Ty samym udało się podwoić liczbę ...
  • hires

    Skąd mogła wziąć się Planeta X?

    Coraz więcej dowodów zdaje się świadczyć za tym, że powinniśmy wrócić do modeli Układu Słonecznego z dziewięcioma planetami. Zamiast malutkiego Plutona, ...
  • Makemake

    Nowy księżyc w Układzie Słonecznym!

    Dzięki zdjęciom z Kosmicznego Teleskopu Hubble’a astronomowie z NASA odkryli księżyc krążący wokół planety karłowatej Makemake. Makemake jest trzecią co do ...
  • image

    Z czego NIE jest zrobiona ciemna materia

    Kandydatów na ciemną materię jest wielu. WIMPy albo słabo oddziałujące masywne cząstki, sterylne neutrina, neutralina, aksiony, SIMPy albo silnie oddziałujce masywne ...
  • 160411130033_1_540x360

    Astronomowie odkryli tajemnicze ułożenie odległych czarnych dziur

    Trzyletnie obserwacje radiowe supermasywnych czarnych dziur prowadzone przez południowoafrykańskich astronomów doprowadziły do zaskakującego odkrycia. Okazało się, że w odległym rejonie Wszechświata ...
  • 160407221715_1_900x600

    Trójkąt gwiazd i gorąca planeta

    Międzynarodowy zespół astronomów, korzystając ze służącego do łowienia egzoplanet teleskopu KELT, odkrył gazowego olbrzyma w potrójnym układzie gwiazd. Planeta, której nadano ...
  • supernova-1170441

    Odkryto ślady wybuchów supernowych na… Ziemi i Księżycu

    Międzynarodowy zespół naukowców odkrył ślady pozostawione na Ziemi przez kilka wybuchów pobliskich supernowych. Radioaktywne 60Fe (żelazo-60) odnalezione zostało w próbkach rdzeni ...
Zobacz inne w kategorii Wszechświat
  • Sławek T.

    Na prawdę? Serio, tak trudno przepuścić tekst przez autokorektę przed publikacją?

Zobacz

Zaufanie do szczepionek na świecie [INTERAKTYWNE MAPY]

Niedawno wydawało się, że dzięki szczepionkom wyeliminujemy szereg ...

Inline
Inline